Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, tenaga solar telah menjadi alternatif utama kepada bahan api fosil tradisional, menyediakan penyelesaian yang mampan dan mesra alam kepada keperluan tenaga kita yang semakin meningkat. Dalam menghadapi cabaran global yang teruk akibat perubahan iklim dan kekurangan sumber asli, memahami cara tenaga solar berfungsi adalah penting untuk pengguna dan pembuat dasar. Artikel ini akan mengkaji mekanisme operasi tenaga solar, menerangkan proses penukaran daripada cahaya matahari kepada elektrik.
Prinsip teras penjanaan kuasa solar adalah untuk menjana elektrik menggunakan cahaya matahari. Proses ini bermula denganpanel solar, yang biasanya terdiri daripada sel fotovoltaik (sel PV). Sel-sel ini diperbuat daripada bahan semikonduktor (biasanya silikon) dan mempunyai keupayaan unik untuk menukarkan cahaya matahari kepada tenaga elektrik. Apabila cahaya matahari menyinari permukaan panel solar, ia merangsang elektron dalam bahan semikonduktor, sekali gus menghasilkan arus elektrik. Fenomena ini dikenali sebagai kesan fotovoltaik.
Selepas panel solar menangkap cahaya matahari dan menjanaarus terus (DC), langkah seterusnya ialah menukar DC ini kepadaarus ulang-alik (AC), bentuk elektrik standard yang digunakan di rumah dan perniagaan. Penukaran ini dicapai melalui peranti yang dipanggil inverter. Inverter memainkan peranan penting dalam sistem kuasa solar, memastikan elektrik yang dijana boleh digunakan untuk menjana kuasa pada peralatan, lampu dan peralatan elektrik lain.
Setelah ditukar kepada arus ulang-alik, elektrik boleh digunakan serta-merta atau disimpan untuk kegunaan kemudian. Banyak sistem kuasa solardilengkapi dengan peranti storan bateri, membolehkan rumah dan perniagaan menyimpan lebihan elektrik yang dijana pada hari cerah untuk digunakan pada hari mendung atau pada waktu malam. Ciri ini meningkatkan kebolehpercayaan penjanaan kuasa solar, menjadikannya pilihan ideal untuk memenuhi keperluan tenaga dengan lebih lestari.
Selain aplikasi kediaman, tenaga solar juga digunakan dalam loji janakuasa solar berskala besar. Kemudahan ini terdiri daripada pelbagai panel solar yang disusun dalam grid, yang mampu menjana sejumlah besar elektrik yang disalurkan ke dalam grid. Pengeluaran tenaga solar berskala besar ini menyumbang kepada bekalan tenaga keseluruhan, mengurangkan pergantungan pada bahan api fosil dan menurunkan pelepasan gas rumah hijau.
Salah satu kelebihan tenaga suria yang paling ketara ialah kemampanannya. Matahari merupakan sumber yang banyak dan boleh diperbaharui, menyediakan bekalan tenaga yang tidak habis-habis. Tidak seperti bahan api fosil, yang mempunyai rizab terhad dan menyebabkan degradasi alam sekitar, tenaga suria merupakan sumber tenaga alternatif yang bersih yang membantu mengurangkan perubahan iklim. Tambahan pula, kemajuan dalam teknologi tenaga suria telah meningkatkan kecekapan dan mengurangkan kos, menjadikan tenaga suria boleh diakses oleh lebih ramai orang.
Walaupun terdapat banyak kelebihan kuasa solar, ia juga menghadapi beberapa cabaran. Pelaburan awal dalam panel dan pemasangan solar boleh jadi besar, walaupun banyak kerajaan menawarkan insentif dan subsidi untuk mengimbangi kos ini. Tambahan pula, penjanaan kuasa solar dipengaruhi oleh keadaan cuaca, yang membawa kepada turun naik dalam output. Walau bagaimanapun, penyelidikan dan pembangunan berterusan dalam penyimpanan tenaga dan pengurusan grid sedang menangani cabaran ini, sekali gus membuka jalan untuk pembinaan infrastruktur kuasa solar yang lebih mantap.
Pendek kata, kuasa solar mewakili perubahan transformatif dalam cara kita menghasilkan dan menggunakan elektrik.Dengan memahami proses penukaran cahaya matahari kepada elektrik, kita dapat mengenali potensi besar tenaga solar sebagai sumber tenaga yang mampan. Dengan kemajuan teknologi yang berterusan dan peningkatan kesedaran alam sekitar, kuasa solar dijangka memainkan peranan penting dalam peralihan kita ke arah masa depan yang lebih bersih dan hijau.
Masa siaran: 14 Nov-2025
